10 zł Danuta Siedzikówna „Inka”

10 zł Danuta Siedzikówna „Inka”

Seria: Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni
Nominał: 10 zł
Metal: 925/1000 Ag
Średnica: 32 mm
Waga: 14.14 g
Stempel: lustrzany
Naklad: 17000 sztuk
Rant: gładki
Dodatek: tampondruk
Data emisji: 2017

Rewers:
W centralnej części monety – portret Danuty Siedzikówny w mundurze i czapce z orłem białym. W tle – stylizowana powierzchnia dekoracyjna: pnie brzóz. Wzdłuż otoku – nazwa monety: DANUTA SIEDZIKÓWNA „INKA” Poniżej – lata życia bohaterki: 1928-1946. W prawej dolnej części rewersu – biało czerwona flaga z symbolem Polski Walczącej (tampondruk). Wzdłuż flagi – napis: Zachowali się jak trzeba.
Awers:
W centralnej części monety – wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod lewą łapą orła – znak menniczy: m/w. Wzdłuż otoku – kraj emitenta: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Na dole – nominał: 10 zł, rok emisji: 2017. W tle – stylizowana powierzchnia dekoracyjna – rozerwane więzienne kraty.

Projektant: Dobrochna Surajewska

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni – Danuta Siedzikówna ps. „Inka”
Urodzona 3 IX 1928 r. w Guszczewinie,
zamordowana 28 VIII 1946 r. w Gdańsku.
Córka Wacława Siedzika, leśniczego, i Eugenii
z Tymińskich. W
czasie wojny straciła oboje
rodziców. Wychowana w kulcie powstania
styczniowego, w którym brali udział jej przod-
kowie. Do Armii Krajowej wstąpiła w grudniu
1943 r., przyjmując (na pamiątkę szkolnej przy
–
jaźni) pseudonim „Inka”. W
październiku 1944
r.
podjęła pracę jako kancelistka w nadleśnictwie
Narewka. W czerwcu 1945 r. aresztowana przez
grupę NKWD-UB razem ze wszystkimi pracow-
nikami nadleśnictwa pod zarzutem współpracy
z „bandami reakcyjnego podziemia”. Uwolniona
przez jeden z patroli 5. Wileńskiej Brygady
Armii Krajowej mjr. Zygmunta Szendzielarza
„Łupaszki”. Mogła pracować dalej jako kance
–
listka w nadleśnictwie Miłomłyn, ale wybrała
walkę o
Polskę, dołączając jako sanitariuszka
do szwadronu Zdzisława Badochy „Żelaznego”.
Aresztowana w „spalonym” lokalu konspiracyj-
nym w Gdańsku Wrzeszczu, w nocy z 19 na 20
lipca 1946 r. Przeszła bardzo ciężkie śledztwo
w
UB. Komuniści oskarżyli ją o
udział w
„ban-
dzie Łupaszki”, nielegalne posiadanie broni oraz
– niepełnoletnią sanitariuszkę – o
wydanie roz-
kazu zastrzelenia dwóch funkcjonariuszy bez
–
pieki. Tego „przestępstwa” nie udowodnił jej
nawet podległy bezpiece „sąd” i
nie potwier
–
dziło dwóch z pięciu zeznających „dobrowol
–
nie” w sprawie milicjantów, którym żołnierze
„Łupaszki” darowali życie. Jeden zeznał nawet,
że opatrzyła go po walce. W śledztwie ubecy
chcieli wydobyć od Siedzikówny informację
o miejscu pobytu „Łupaszki”. Swojego dowódcy
nie wydała.
Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Gdań-
sku z
3 sierpnia 1946
r. skazana na śmierć. Nie pro
–
siła Bieruta o łaskę, bo
w przygotowanym przez
obrońcę piśmie jej koledzy z oddziału zostali
nazwani bandytami. Zamordowano ją 28 sierp
–
nia 1946 r. o godz. 6.15 w gdańskim więzieniu przy
ul.
Kurkowej. Do 18. urodzin brakowało jej sześciu
dni. Przed śmiercią zdążyła krzyknąć: „Niech żyje
Polska!”, „Niech żyje Łupaszko!”. W grypsie do sióstr
Mikołajewskich z Gdańska, krótko przed śmiercią,
„Inka” napisała: „Powiedzcie mojej babci, że zacho
–
wałam się jak trzeba”.
W latach 90. Sąd Wojewódzki w Gdańsku uznał
wyrok śmierci na „Inkę” za nieważny, wydany
„w związku z działalnością Danuty Siedzikówny
na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego”.
Doczesne szczątki „Inki” zostały odnalezione
przez zespół prof.
Krzysztofa Szwagrzyka
12 września 2014 r. pod płytami chodnika
na cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku.
1 marca 2015 r. Instytut Pamięci Narodowej
ogłosił, że udało się ustalić tożsamość Danuty
Siedzikówny.
28 sierpnia 2016
r., w
70. rocznicę wykonania
haniebnego wyroku, w Gdańsku odbył się pań-
stwowy pogrzeb Danuty Siedzikówny ps.
„Inka”
i Feliksa Selmanowicza ps. „Zagończyk”.
Tadeusz Płużański
Źródło:NBP